Frankowicze utknęli w sądach. Szokujące dane z Gdańska i Białegostoku – kto czeka latami na wyrok

W ramach cyklu obrazującego sytuację Frankowiczów w sądach w różnych częściach kraju dzisiaj prezentujemy dane za okres od początku stycznia do końca marca br. pozyskane z Sądu Apelacyjnego w Gdańsku i Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Jeśli chodzi o Sąd Apelacyjny w Białymstoku, to na przestrzeni trzech pierwszych miesięcy tego roku liczba pozostających do rozpoznania spraw frankowych nieznacznie wzrosła. Jest to jednak ogólna tendencja wynikająca z faktu, że spraw frankowych „pozbywają się” sądy okręgowe – rozpoznane w I instancji sprawy trafiają do sądów apelacyjnych. Z danych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że sądy okręgowe zasadniczo poradziły już sobie z problemem frankowym. W 2025 roku po raz pierwszy od początku sporów sądowych o kredyty frankowe załatwiły więcej takich spraw niż wyniósł wpływ nowych (około dwa razy tyle). Do rozstrzygnięcia na koniec 2025 roku pozostawało jednak w sądach okręgowych jeszcze blisko 96,7 tys. spraw frankowych. Z prognoz ekspertów wynika, że sądy okręgowe rozładują zaległości w ciągu najbliższego roku, a za dwa lata sprawy frankowe będą już załatwiane na bieżąco. Mimo to resort sprawiedliwości forsuje nikomu niepotrzebną tzw. ustawę frankową, która ma rzekomo odciążyć sądy. Nie tylko środowisko Frankowiczów, ale także politycy różnych opcji, prawnicy i sędziowie mówią otwarcie, że regulacja ta nie będzie panaceum na problemy polskiego wymiaru sprawiedliwości. Konieczne jest dofinansowanie i wzmocnienie kadrowe sądów. Tymczasem media donoszą, że resort sprawiedliwości prawdopodobnie nie ma w budżecie pieniędzy obiecanych na podwyżki dla asystentów sędziów, które miały ich zmotywować do pracy oraz zachęcić do pozostania w zawodzie.

• W Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku w I kwartale 2026 roku w sprawach frankowych orzekało 25 sędziów wchodzących w skład dwóch wydziałów cywilnych. Liczba nowych spraw frankowych była o 42% wyższa niż liczba wydanych w takich sprawach wyroków. Jeden sędzia wydał w okresie trzech pierwszych miesięcy br. średnio 22 wyroki w sprawach frankowych a otrzymał 31 nowych spraw.
• W Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku załatwiono w I kwartale br. więcej spraw frankowych niż wyniósł wpływ nowych. Jednak były to nie tylko załatwienia w postaci wyroków ale także postanowienia kończące sprawę (np. w wyniku ugody lub cofnięcia apelacji).
• Sąd Apelacyjny w Białymstoku został wytypowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości do testów projektu Digitalny Asystent Sędziego. Pierwszy moduł tego projektu miał już ponad rok temu trafić nie tylko do sądów wytypowanych do pilotażu, ale także zostać udostępniony pozostałym sądom. Tymczasem kierownictwo Sądu Apelacyjnego w Białymstoku poinformowało nas, że jak do tej pory nie wdrożono tam, ani nie udostępniono, żadnego modułu DAS.
• Po upływie ponad miesiąca od momentu wejścia w życie przepisów ułatwiających awans na stanowisko starszego asystenta sędziego nieliczni pracownicy sądów w całym kraju otrzymali promocję na wyższe stanowisko oraz obiecaną przez Ministerstwo Sprawiedliwości podwyżkę. Resort zapewnia, że pieniądze na podwyżki są, ale nie dla wszystkich osób spełniających wymagania formalne do awansu.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku – jak wyglądała sytuacja Frankowiczów w I kwartale 2026 roku

Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpatruje na etapie II instancji sprawy frankowe, które trafiają tam z podległych mu sądów okręgowych w Gdańsku, Bydgoszczy, Elblągu, Słupsku, Toruniu i Włocławku. Rozstrzyganiem sporów na tle kredytów indeksowanych i denominowanych kursem CHF zajmują się dwa wydziały tj. I Wydział Cywilny oraz V Wydział Cywilny. Łącznie orzeka tam w sprawach frankowych 25 sędziów. W I kwartale br. do ich referatów wpłynęło 785 nowych spraw frankowych a wydali oni w tym czasie 551 wyroków w tego typu sprawach.

W I Wydziale Cywilnym Sądu Apelacyjnego w Gdańsku orzeka 11 sędziów, którzy mają na stanie nie tylko sprawy frankowe, ale także inne postępowania wchodzące w zakres prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, jak również sprawy gospodarcze. Wszyscy sędziowie wchodzący w skład wydziału orzekają w sprawach frankowych. W I kwartale br. wydali oni 263 wyroki w takich sprawach. W tym samym czasie do ich referatów wpłynęło 337 nowych postępowań frankowych.

Poniżej tabela obrazująca jak w I kw. 2026 roku wyglądała sytuacja w referatach poszczególnych sędziów I Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku pod względem spraw frankowych.

V Wydział Cywilny Sądu Apelacyjnego w Gdańsku – podobnie jak Wydział I – rozpatruje na etapie apelacji sprawy z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz sprawy gospodarcze. Jego stały skład tworzy 13 sędziów, ale w sprawach frankowych orzeka 14 sędziów (jeden sędzia jest delegowany z sądu okręgowego). W I kwartale br. sędziowie V Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wydali 288 wyroków w sprawach frankowych a w tym samym czasie do ich referatów wpłynęło 448 nowych spraw dotyczących kredytów w CHF.

Oto tabela pokazująca ile wyroków w sprawach frankowych wydali w I kw. 2026 roku poszczególni sędziowie wchodzący w skład V Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku oraz ile nowych spraw frankowych wpłynęło do ich referatów w okresie od początku stycznia do końca marca br.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku – dane dotyczące spraw frankowych za I kwartał 2026 roku

W Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku sprawami frankowymi na etapie II instancji zajmuje się I Wydział Cywilny. Jak wynika z informacji pozyskanych od kierownictwa tego sądu, w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych kursem franka szwajcarskiego orzeka tam 11 sędziów.

W I kwartale br. do I Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Białymstoku wpłynęło 200 nowych spraw frankowych a załatwione zostało 373 takich spraw, przy czym nie były to same załatwienia w postaci wyroków, ale także postanowienia kończące spór np. w wyniku cofnięcia apelacji.

Na dzień 31 marca 2026 roku w I Wydziale Cywilnym SA w Białymstoku sędziom pozostawało jeszcze do rozpoznania 2.548 spraw frankowych, co oznacza wzrost na przestrzeni trzech miesięcy o 180 spraw (na dzień 1 stycznia 2026 roku liczba pozostałych spraw wynosiła 2.368). Na koniec marca liczba spraw frankowych w poszczególnych referatach sędziowskich wahała się od 136 do 298.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku – podobnie jak kilka innych sądów, które poprosiliśmy o informacje w sprawie stanu wdrożenia DAS (Digitalny Asystent Sędziego), czyli flagowego projektu Pełnomocniczki MS ds. ochrony praw konsumentów – poinformował nas, że jak dotąd nie wdrożono tam, ani nie udostępniono żadnego z czterech modułów projektu.

Przypomnijmy, że projekt DAS – jako element programu Ministerstwa Sprawiedliwości „Cyfrowy Sąd” – miał wspomóc sądy w orzekaniu w sprawach frankowych już z początkiem 2025 roku. Wówczas do sądów miał trafić pierwszy z czterech modułów tj. baza orzeczeń TSUE stanowiąca wsparcie merytoryczne dla sędziów. Tymczasem upłynął już ponad rok od daty, w której Pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości A. Wiewiórowska-Domagalska obiecywała pojawienie się w sądach przynajmniej pierwszego modułu DAS, a jak dotąd żaden z zapytanych przez nas sądów nie potwierdził aby został on wdrożony lub udostępniony.

Co interesujące, Sąd Apelacyjny w Białymstoku wraz z podlegającym mu Sądem Okręgowym w Olsztynie został wytypowany przez resort sprawiedliwości do pilotażu projektu DAS, jako jedna z czterech par sądów apelacyjnych i okręgowych w kraju. Czyżby DAS był „projektem – widmo” i jedną z wielu niespełnionych obietnic złożonych polskim obywatelom i polskim sądom przez resort sprawiedliwości?

Według Ministerstwa Sprawiedliwości sądy okręgowe już poradziły sobie z problemem frankowym. Komu jest więc potrzebna tzw. ustawa frankowa?

Projekt DAS to jedna z najważniejszych obietnic złożonych Frankowiczom i sądom przez Pełnomocniczkę Ministra Sprawiedliwości ds. ochrony praw konsumentów A. Wiewiórowską-Domagalską. Jednak od pewnego czasu Pani Pełnomocnik – zamiast realizować złożone obietnice – mocno angażuje się we wspieranie kontrowersyjnego projektu tzw. ustawy frankowej, której nie chcą i nie potrzebują ani Frankowicze, ani banki. Wygląda na to, że na przepchnięciu ustawy zależy tylko resortowi sprawiedliwości, który argumentuje, że regulacja ta przyspieszy rozpoznawanie spraw frankowych oraz rozładuje sądy.

Ta argumentacja jest zupełnie sprzeczna z oficjalnymi statystykami Ministerstwa Sprawiedliwości, z których wynika, że przynajmniej sądy okręgowe poradziły sobie już z problemem frankowym. W 2025 roku doszło bowiem do odwrócenia długoletniego trendu tj. po raz pierwszy w historii sporów frankowych sądy okręgowe załatwiły więcej spraw frankowych niż wyniósł napływ nowych pozwów (prawie dwa razy tyle).

Gdzie podziały się obiecane przez Ministerstwo Sprawiedliwości pieniądze na podwyżki dla asystentów sędziów?

Coraz szybsze rozstrzyganie spraw frankowych przez sądy to nie tylko zasługa sędziów, którzy mają już ogromne doświadczenie w orzekaniu w tego typu sprawach. W dużej mierze jest to wynik ciężkiej pracy pracowników „drugiego planu” a głównie asystentów sędziów.

Przez długie lata praca asystentów sędziów była niedoceniana podczas gdy obowiązków przybywało. Obecnie asystenci sędziów przygotowują projekty uzasadnień wyroków, postanowień, zarządzeń, analizują wielotomowe akta postępowań, wyszukują orzecznictwo i wspierają sędziów w wielu innych czynnościach. Ta ciężka praca nie jest widoczna (na dokumentach podpisuje się sędzia) ani też odpowiednio wynagradzana, co powoduje odpływ asystentów sędziów do innych zawodów prawniczych oraz do sektora prywatnego. Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzegło problem i wprowadziło przepisy ułatwiające awans na stanowisko starszego asystenta oraz zapowiedziało związane z tym podwyżki wynagrodzenia.

Dnia 3 kwietnia 2026 roku weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, na mocy której skrócono z 9 do 7 lat okres pracy na stanowisku asystenta sędziego wymagany do awansu na stanowisko starszego asystenta sędziego. Wprowadzono też nowe stanowisko młodszy asystent sędziego.

Według obecnych przepisów na stanowisko starszego asystenta sędziego może zostać powołana osoba, która ukończyła studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra, pracowała 7 lat na stanowisku młodszego asystenta sędziego lub asystenta sędziego albo zdała państwowy egzamin zawodowy (sędziowski, adwokacki, prokuratorski, radcowski, notarialny, komorniczy), albo została wpisana na listę adwokatów lub radców prawnych, albo została powołana przez Ministra Sprawiedliwości na urząd komornika sądowego lub notariusza.

Jak widać wymogi formalne do awansu na stanowisko starszego asystenta sędziego są bardzo wysokie, co niestety nie znajduje odzwierciedlenia w zarobkach. Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości w 2025 roku przeciętne wynagrodzenie brutto asystenta sędziego wynosiło 7.690 zł a starszego asystenta sędziego 9.000 zł. Jednocześnie Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało, że w 2026 roku średnie wynagrodzenie asystenta sędziego wzrośnie o 203 zł brutto.

Środowisko asystentów sędziów mocno liczyło na zmiany w przepisach ułatwiające awanse oraz na związane z tym podwyżki. Jak donoszą media na podstawie informacji od związku zawodowego pracowników sądów „Ad Rem”, po miesiącu od wejścia w życie nowelizacji przepisów nieliczni asystenci sędziów awansowali i otrzymali podwyżki. Kontrowersje budzi nie tylko fakt, że podwyżki przy przeszeregowaniu są znacznie niższe niż obiecywało Ministerstwo Sprawiedliwości (zamiast obiecanego średnio 1.500 zł brutto np. 300 zł brutto), ale także to, że awans zależy od konkretnego sądu. W niektórych sądach pojedyncze osoby otrzymały już awanse, w innych ich wnioski zostały odrzucone lub pozostawione bez rozpatrzenia z powodu braku środków w budżecie danego sądu.

Jak donosi portal Zero.pl, przykładowo w Sądzie Rejonowym w Warszawie na 9 wniosków o przeszeregowanie żaden nie został uwzględniony a w Sądzie Okręgowym w Kaliszu wstrzymano 6 awansów. Portal ten dotarł też do informacji jak wygląda sytuacja awansów asystentów w Sądzie Okręgowym w Toruniu, który podlega Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku. Okazuje się, że 9 wniosków czeka na pokrycie finansowe. Zapotrzebowanie na środki zostało zgłoszone do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w dniu 14 kwietnia br. Rzecznik SO w Toruniu zapewnia, że jak otrzyma środki z budżetu sądu nadrzędnego, a ten z budżetu Ministerstwa Sprawiedliwości, to nie będzie problemu z awansami na stanowiska starszych asystentów sędziów.

Problem jednak najwyraźniej jest – trwa przepychanka pomiędzy poszczególnymi jednostkami sądowymi a także pojawiają się wątpliwości czy Ministerstwo Sprawiedliwości rzeczywiście ma zabezpieczone w budżecie środki na podwyżki dla asystentów sędziów. Pracownicy sądów obawiają się, że resort nie ma pieniędzy na podwyżki na skutek poprawki do tegorocznej ustawy budżetowej, w wyniku której obcięto środki na wynagrodzenia pracowników sądów o 95 mln zł. Ministerstwo Sprawiedliwości dementuje te informacje i zapewnia, że pieniądze dla asystentów sędziów są, ale przeszeregowania mają charakter fakultatywny a decydujący głos w sprawach awansów mają prezesi sądów.

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny w Gdańsku oraz Sąd Apelacyjny w Białymstoku to ważne punkty na mapie frankowej północnej części Polski. Na etapie II instancji załatwiły one w I kwartale 2026 roku przynajmniej 900 spraw frankowych.

Dane z Ministerstwa Sprawiedliwości wskazują, że sądy okręgowe coraz lepiej radzą sobie z załatwialnością spraw frankowych (w 2025 roku załatwiły około dwa razy tyle spraw co wyniósł napływ nowych pozwów) a mimo to resort forsuje tzw. ustawę frankową argumentując, że konieczne są przepisy usprawniające postępowania. Tymczasem historia z nowelizacją ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, która miała zachęcić asystentów sędziów do pozostania w zawodzie pokazuje, że same przepisy nie wystarczą ale muszą za nimi iść pieniądze.