JP Morgan, UBS i Credit Suisse to banki, które zostały posądzone przez Komisję Europejską o zmowy kartelowe. KE nałożyła na nie łącznie 94 mln euro karty, które muszą zapłacić za nieuczciwe działania polegające na udzielaniu kredytów, w cenach wyższych, niż wynikało to z uwarunkowań rynkowych.
Jak wynika z informacji przedstawionej przez komisarza UE do spraw konkurencji (Joaquin Almunia), Komisja Europejska dowiedziała się o istnieniu dwóch karteli, które zostały stworzone przez te banki. Jeden z karteli funkcjonował w okresie od marca 2008 roku do lipca 2009. W tym czasie banki JP Morgan i RBS w nieuczciwy sposób wpływały na tzw. wskaźnik „LIBOR” franka szwajcarskiego.
Komisarz Almuni poinformował, że obydwa banki poszły na ugodę (wyraziły zgodę na zakończenie sprawy w sposób polubowny). Ta ugoda wiąże się z tym, że bank JP Morgan ma zapłacić karę 61 mln. 676 tys. euro, chociaż warto tutaj też zaznaczyć fakt, iż Komisja Europejska w zamian za współpracę banku z nimi w czasie postępowania oraz za wyrażenie zgody na ich decyzję – postanowiła, że kara zostanie obniżona o 20 procent. Z kolei bank RBS w zamian za pokazanie istnienia zmowy kartelowej, ma zostać zwolniony z konieczności płacenia kary finansowej.
Banki RBS, JP Morgan, UBS i Credit Suisse, to „bohaterzy” drugiej zmowy kartelowej działającej w okresie między majem a lipcem 2007 roku. Wtedy banki te skupiły się na wywieraniu wpływu na ceny instrumentów pochodnych, które były denominowane w frankach szwajcarskich. Podobnie jak w poprzednim przypadku, tutaj bank RBS również ujawnił zmowę, za co został zwolniony z kary finansowej. Największą karę do zapłaty ma UBS i jest to kara w wysokości 12 mln 650 tys. euro, następnym w kolejności jest bank JP Morgan, który ma zapłacić 10 mln 534 tys. euro kary, a najmniej z tych banków ma z kolei do zapłaty Credit Suisse – czyli karę o wysokości 9 mln 171 tys. euro.
Zasadnicza rola instrumentów pochodnych
Interest rate derivatives, czyli instrumenty pochodne bazujące na stopie procentowej (zalicza się do nich swapy, kontrakty terminowe i opcje) są produktami finansowymi powszechnie używanymi przez banki i/lub firmy. Celem ich wykorzystywania przez banki jest zarządzanie ryzykiem związanym z stopami procentowymi, a dokładniej z ich zmianami. Sprzedaż produktów finansowych w postaci instrumentów pochodnych opartych o stopy procentowe, funkcjonuje praktycznie na całym świecie, a ich rola w gospodarce jest bardzo ważna – wręcz kluczowa.
Rok 2013 był rokiem „żniw” dla Komisji Europejskiej, bo w grudniu tamtego roku, ukarali aż 8 różnych instytucji finansowych, nakładając na nie kary w łącznej wysokości 1,7 mld euro. Chodziło tam o rynek instrumentów pochodnych i o udział tamtych instytucji w nielegalnych kartelach (zmowy dot. wskaźników EURIBOR i LIBOR).
Barclays, Deutsche Bank, Societe Generale i RBS – te banki brały udział w kartelu, który był związany z instrumentami pochodnymi denominowanymi w walucie EUR. Broker RP Martin oraz ta grupa banków: RBS, UBS, Deutsche Bank, JPMorgan, Citigroup, to instytucje, które uczestniczyły w dwustronnych kartelach, bazujących na instrumentach pochodnych (interest rate derivatives) denominowanych w japońskiej walucie (czyli w jenach). W tym przypadku ukarane banki wpływały na wskaźniki JPY LIBOR i TIBOR.
