Odszkodowania za Getin oddalają się. Nowy syndyk jeszcze gorszy od starego?

Spektakl, którego motywem przewodnim jest restrukturyzacja i upadłość Getin Noble Banku, trwa: 23 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) wyrokiem VI SA/Wa 1476/26 oddalił skargę Rady Nadzorczej GNB, złożoną w związku z decyzją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w przedmiocie objęcia Getinu procedurą przymusowej restrukturyzacji. To już kolejny wyrok w sprawie decyzji BFG i wiele wskazuje, że nie ostatni. Na chwilę obecną perspektywy frankowiczów na odzyskanie od bankruta jakichkolwiek środków, podobnie jak na otrzymanie odszkodowań od Skarbu Państwa, prezentują się w ponurych barwach. Dodatkowo cierpliwość „getinowców” jest wystawiana na próbę przez nowego syndyka masy upadłościowej GNB, który ani myśli oszczędzać na postępowaniach o zwrot kapitału i nie uznaje zarzutu potrącenia podniesionego w sprawach o nieważność umowy. Czy klienci upadłego banku mogą jeszcze liczyć na sprawiedliwość w sądach? A może nie powinni się nastawiać na nic więcej ponad unieważnienie abuzywnej umowy?

Z tekstu dowiesz się:

• Czego dotyczy najnowszy wyrok WSA w sprawie Getin Noble Banku i dlaczego sąd oddalił skargę Rady Nadzorczej spółki
• Czy w związku z oddaleniem skargi frankowicze z Getinu mają jeszcze szanse na odszkodowania od Skarbu Państwa
• Jakie zagadnienia związane z upadłym Getin Noble Bankiem czekają na rozpatrzenie w Trybunale Sprawiedliwości UE.

WSA oddalił skargę Rady Nadzorczej GNB. Decyzja BFG została jednak wydana zgodnie z prawem?

Gdy 30 września 2022 roku media podały informację o wszczęciu wobec Getin Noble Banku procedury przymusowej restrukturyzacji, stało się jasne, że decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego wpłynie na dynamikę postępowań sądowych, w których GNB występuje jako strona pozwana. I nie tylko na nią: frankowicze z Getinu bardzo szybko dowiedzieli się, jak wygląda proces o nieważność wymierzony w bankruta. Krajowe sądy z dnia na dzień zaczęły wstrzymywać postępowania w części, w której dotyczyły one zapłaty. Kredytobiorcy, którzy już otrzymali prawomocny wyrok, zasądzający na ich rzecz zwrot świadczenia nienależnego, dowiedzieli się, że nie mają właściwie szans na jego wyegzekwowanie.

Po prężnie funkcjonującym banku pozostała „skorupa” w postaci problematycznych umów kredytowych, objętych podwyższonym ryzykiem prawnym. Reszta działalności, niestwarzająca problemów i przynosząca zyski, została wytransferowana do Velo Banku. W niespełna rok później, w lipcu 2023 roku, warszawski sąd ogłosił wszczęcie wobec Getinu postępowania upadłościowego. Do Getinu wkroczył syndyk – i od tego momentu sytuacja kredytobiorców skomplikowała się jeszcze bardziej.

Kredytobiorcy mający wobec upadłego banku jakiekolwiek roszczenia pieniężne, zaczęli zgłaszać je bezpośrednio do masy upadłościowej, mimo że już wtedy, latem 2023 roku, jasne było, że szanse na odzyskanie od GNB jakichkolwiek środków są bliskie zeru. Restrukturyzacja Getinu kosztowała 10 mld zł i została sfinansowana przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny oraz System Ochrony Banków Komercyjnych. To właśnie BFG ma pierwszeństwo w kolejce do zaspokojenia swoich roszczeń, a frankowicze nie są traktowani w procedurze upadłościowej jako priorytetowi wierzyciele.

Przez ostatnie lata kredytobiorcy pseudowalutowi z Getin Banku mieli nadzieję, że ich los jeszcze się odmieni. Bezpośrednio po wszczęciu restrukturyzacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły tysiące skarg na decyzję BFG, w tym skargę złożyła Rada Nadzorcza Getin Noble Banku. Od tego czasu w sprawie restrukturyzacji zapadło kilka istotnych decyzji, zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym. Poniżej krótkie kalendarium:

• 12 grudnia 2024 roku – Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie C-118/23, odpowiadając w nim na pytanie prejudycjalne nadesłane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Z wyroku wynika, że WSA powinien rozpatrzyć wszystkie 10 tys. skarg nadesłanych w odniesieniu do decyzji BFG o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji GNB. TSUE stanął na stanowisku, zgodnie z którym łączenie funkcji przez BFG jest dozwolone, pod warunkiem zachowania procedur zapobiegających konfliktowi interesów. To, czy poszczególne role były pełnione w sposób niezależny, TSUE pozostawił do oceny polskiemu sądowi
• 29 stycznia 2025 roku – w reakcji na wyrok TSUE, Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał orzeczenie VI SA/Wa 2964/22, z którego wynika, że decyzja BFG o wszczęciu wobec GNB procedury przymusowej restrukturyzacji została wydana z naruszeniem prawa. Zdaniem WSA Fundusz nie zachował procedur zapobiegających konfliktowi interesów. Wyrok miał charakter nieprawomocny i został zaskarżony przez BFG
• 26 marca br. – Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok II GSK 2388/25, uchylając orzeczenie WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem NSA, sąd I instancji nie wykazał, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny łączył role nie zachowując przy tym procedur zapewniających niezależność poszczególnych departamentów
• 23 września br. – Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok VI SA/Wa 1476/26, ponownie ustosunkowując się do skargi złożonej przez Radę Nadzorczą GNB. Tym razem skarga została oddalona, co oznacza że na etapie postępowania w I instancji stwierdzono, iż restrukturyzacja Getinu została przeprowadzona z zachowaniem niezbędnych procedur.

Jak WSA uzasadnia oddalenie skargi na objęcie GNB procedurą przymusowej restrukturyzacji?

Podkreślenia wymaga, że najnowszy wyrok WSA nie ma charakteru prawomocnego. Spór może mieć ciąg dalszy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – wciąż istnieje zatem szansa, że decyzja BFG w sprawie restrukturyzacji Getin Noble Banku zostanie uznana za wydaną z naruszeniem prawa.

Jakie są właściwie przyczyny oddalenia przez WSA skargi Rady Nadzorczej GNB? Jak czytamy na stronie WSA w Warszawie, sąd w ustnych motywach nawiązał do wyroku NSA z marca br., wskazując, że dokonana wówczas wykładnia prawa powinna być rozumiana w taki sposób, że „zaistnienie ryzyka konfliktu interesów, o którym mowa w art. 3 ust. 3 dyrektywy BRR, a więc czy inna funkcja obecna w organie może wchodzić w konflikt z funkcją resolution, musi mieć charakter obiektywny, a nie domniemany, czy hipotetyczny – a wyłącznie taki charakter ma argumentacja skarżącej – czyli musi odnosić się do konkretnych działań organu. ”

Wynika z tego, że w sprawie zabrakło materiału dowodowego bezspornie świadczącego o tym, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny, łącząc rolę kuratora banku, gwaranta depozytów i organu odpowiadającego za przymusową restrukturyzację, nie dochował procedur służących przeciwdziałaniu konfliktowi interesów.

Jak wyrok WSA z 23 września 2026 roku przekłada się na sytuację frankowiczów z upadłego Getinu?

Wyrok wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest niekorzystny dla frankowiczów z upadłego Getinu, ponieważ zmniejsza ich szanse na uzyskanie w przyszłości jakichkolwiek odszkodowań od Skarbu Państwa, w związku z wszczęciem przez BFG procedury restrukturyzacyjnej. Jeżeli BFG podjął decyzję zupełnie legalnie, frankowicze nie mają podstaw, by pozywać Fundusz, a w praktyce Państwo Polskie, o to, że w wyniku bezprawnych decyzji zostali pozbawieni praktycznej możliwości dochodzenia od banku roszczeń pieniężnych.

W tym miejscu warto podkreślić, że już znacznie wcześniej eksperci prawni studzili nastroje frankowiczów, tłumacząc, że nawet gdyby udało się uzyskać prawomocny wyrok stwierdzający bezprawny charakter wydanej przez BFG decyzji, uzyskanie odszkodowania od Skarbu Państwa nie byłoby proste. Przed kredytobiorcą stałoby bardzo skomplikowane zadanie: musiałby bowiem wykazać przed sądem, że gdyby Getin nie został objęty procedurą restrukturyzacyjną, odzyskanie od niego świadczenia nienależnego wciąż byłoby możliwe. Tymczasem alternatywą dla przymusowej restrukturyzacji było niekontrolowane bankructwo Getinu. Wówczas do masy upadłościowej włączono by znacznie większy majątek, ale kredytobiorcy frankowi musieliby konkurować o wyegzekwowanie swoich wierzytelności z innymi grupami wierzycieli, w tym z deponentami, domagającymi się zwrotu środków trzymanych na lokatach.

TSUE wypowie się o postępowaniach o zapłatę skierowanych przeciwko syndykowi masy upadłościowej Getin Noble Banku

Wspomnianą już wcześniej konsekwencją upadłości Getin Noble Banku było zawieszenie toczących się przeciw podmiotowi postępowań sądowych w części dotyczącej zapłaty. Kredytobiorcy frankowi zostali poinstruowani przez swoich pełnomocników prawnych, że właściwym jest zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, poprzez Krajowy Rejestr Zadłużonych. Sytuacja, w której konsument, nierzadko sądzący się z bankiem o zapłatę kilka lat, jest zmuszany do rozpoczęcia swoich starań od nowa, i to w odrębnym postępowaniu, w którym syndyk masy upadłościowej ma uprzywilejowaną pozycję, stała się przedmiotem pogłębionych rozważań jednego z warszawskich sędziów. Skutkiem było skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego, które otrzymało sygnaturę C-405/26.

W unijnej sprawie chodzi o ustalenie, czy postępowanie o zapłatę, wszczęte przeciwko bankowi jeszcze przed ogłoszeniem upadłości, podlega zawieszeniu aż do czasu, gdy wierzytelność konsumenta zostanie uznana w toku postępowania upadłościowego. Teoretycznie wyrok może wpłynąć na sposób, w jaki sądy podchodzą do art. 144 prawa upadłościowego – następstwem może być podjęcie zawieszonych postępowań o zapłatę z uwagi na zasadę efektywności, wskazaną w dyrektywie 93/13. W praktyce nie przełoży się to na zdolność frankowicza do odzyskania świadczenia nienależnego. Jeśli w masie upadłościowej jest zbyt mało pieniędzy, by zaspokoić wierzycieli, ewentualny prokonsumencki wyrok TSUE nic w tej materii nie zmieni.

Nowy syndyk, stare problemy: frankowicze z Getinu napotykają na kolejne przeszkody w toczących się procesach

Niedługo minie 5 miesięcy od zmiany syndyka masy upadłościowej Getin Noble Banku: 19 maja 2026 roku z funkcji został usunięty Marcin Kubiczek, co było związane z zawieszeniem jego licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Nim do tego doszło, Kubiczek był wzywany przez sędziego-komisarza, sprawującego nadzór nad postępowaniem upadłościowym, do zmiany strategii procesowej w sprawach z udziałem frankowiczów. Sędzia-komisarz domagał się między innymi, by syndyk GNB przestał wnosić apelacje i skargi kasacyjne w sprawach, w których oczywiste jest, że kwestionowana przez konsumenta umowa jest nieważna.

Ponadto syndyk został zobowiązany do rozliczenia się przed sędzią-komisarzem z masowego kierowania przeciwko konsumentom kontrpowództw o zwrot kapitału, mimo skorzystania przez tych konsumentów z instytucji potrącenia wzajemnych wierzytelności. Sędzia-komisarz dostrzegł najwyraźniej, że obrana przez syndyka strategia procesowa przekłada się w sposób negatywny na stan masy upadłościowej banku. Wydawało się, że po zmianie syndyka sytuacja w końcu się ustabilizuje, a pozwy SLAPP, kierowane pod adresem frankowiczów, przejdą do historii.

Niestety, jak wynika z doniesień samych kredytobiorców, tak się wcale nie stało. Nowy syndyk masy upadłościowej Getin Noble Banku nadal komplikuje procedury i nie uznaje otrzymanych oświadczeń o potrąceniu, motywując to tym, że – zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 4 prawa upadłościowego – skuteczne złożenie takiego oświadczenia po upływie 30-dniowego terminu na zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym jest już niemożliwe. Prawnicy konsumentów wskazują, że stanowisko syndyka GNB jest sprzeczne z dotychczasowymi wyrokami Sądu Najwyższego.

Zwracają przy tym uwagę, że działania syndyka stoją w sprzeczności z wyrokiem TSUE w sprawie C-396/24, zgodnie z którym bank, domagając się zwrotu kapitału kredytu, wypłaconego w związku z nieważną umową, musi uwzględnić dotychczasowe raty kapitałowo-odsetkowe, otrzymane od kredytobiorcy w toku wykonywania tej umowy. Bez względu na to, czy konsument skorzystał z instytucji potrącenia. Fakt, że syndyk nie respektuje tego wyroku ani nie próbuje dostosować się do wcześniejszych zaleceń sędziego-komisarza, świadczy niestety o tym, że frankowicze – przynajmniej na chwilę obecną – nie mają co liczyć na przyśpieszenie toczących się postępowań.

PODSUMOWANIE:

• W wyroku z 23 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w przedmiocie objęcia Getin Noble Banku procedurą przymusowej restrukturyzacji za wydaną zgodnie z prawem. Wyrok jest nieprawomocny
• W teorii wciąż istnieje szansa na uzyskanie przez frankowiczów zielonego światła do pozywania Skarbu Państwa o odszkodowanie z tytułu objęcia GNB restrukturyzacją. Do uchylenia tej furtki niezbędny jest jednak korzystny dla kredytobiorców wyrok wydany przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
• TSUE ma rozpatrzyć sprawę C-405/26, w której sąd odsyłający dąży do ustalenia, czy krajowe sądy II instancji powinny zawieszać postępowania inicjowane przez kredytobiorców o zapłatę, w sytuacji gdy po ich wszczęciu pozwana instytucja została objęta postępowaniem upadłościowym. Niestety dla frankowiczów, nawet prokonsumencki wyrok w tej sprawie najprawdopodobniej nie zwiększy ich szans na odzyskanie od GNB jakichkolwiek pieniędzy.