Frankowicze znikają z sądowych kolejek bez pomocy ustawy. Teraz korkują je kredyty w euro

Z naszych poprzednich tekstów, poświęconych statystykom orzeczniczym sądów powszechnych, frankowicze mogli dowiedzieć się, że wprowadzenie specustawy niekoniecznie przełożyło się na usprawnienie postępowań. Przynajmniej, jeśli za miernik przyjmiemy efektywność orzeczniczą poszczególnych jednostek sądowych. Dziś powracamy z garścią danych statystycznych z kolejnych trzech sądów: mowa o jednostkach okręgowych w Poznaniu, Gdańsku i Krakowie. Komentujemy zarówno statystyki z okresu bezpośrednio po wejściu ustawy frankowej, jak i te wcześniejsze, za I półrocze 2026 roku. Co z nich wynika?

Sąd Okręgowy w Gdańsku z niewielką poprawą efektywności orzeczniczej. Frankowa zaległość wyraźnie się kurczy

Dzisiejszą analizę zacznijmy od Sądu Okręgowego w Gdańsku, gdzie sprawami 049 cf (o kredyty indeksowane i denominowane kursem franka szwajcarskiego) zajmują się I i XV Wydział Cywilny. Jak zostaliśmy poinformowani w skierowanej do nas odpowiedzi na wniosek, dane dotyczące liczby wyroków są poglądowe, albowiem dotyczą wyłącznie orzeczeń kończących postępowanie. Tymczasem w niektórych sprawach wyroki mają charakter częściowy, tj. dotyczą samego roszczenia stwierdzenia nieważności umowy, podczas gdy roszczenie zapłaty pozostaje zawieszone lub dochodzi do rozstrzygnięcia go na drodze innej niż wyrok. Ponadto sąd przypomina nam, że daty, o które pytamy, zahaczają o okres urlopowy, dodatkowo nie wszyscy sędziowie orzekają w pełnym zakresie, co może wynikać z podstaw i zasad delegacji oraz pełnionych funkcji.

W I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w Gdańsku orzeka 22 sędziów, ale to teoria, albowiem sędzia Marzena Gancarz jest w stałej delegacji w SO w Warszawie, natomiast w przypadku sędzi Ewy Karwowskiej mamy do czynienia z nieobecnością. Jak możemy zauważyć, przy nazwiskach 5 kolejnych sędziów nie ma informacji o ani jednym frankowym wyroku, wydanym w okresie od 7 sierpnia do 7 października 2026 roku. Podobnie było w analogicznym okresie roku ubiegłego, choć pomiędzy analizowanymi okresami nazwiska sędziów z „zerową” statystyką się zmieniły.

Statystyka orzecznicza w tym wydziale rzeczywiście zmieniła się na korzyść kredytobiorców, choć różnica nie jest duża: od 7 sierpnia do 7 października 2025 roku wydano tam 133 frankowe wyroki, natomiast rok później 141 wyroków kończących postępowanie. Wzrost rdr wyniósł więc 6,0 proc.

Uzyskaliśmy również informację, że w okresie od 1 stycznia do 7 października 2026 roku sędziowie tego wydziału otrzymali 809 nowych spraw o symbolu 049 cf.

A jak sytuacja wygląda w XV Wydziale Cywilnym? W tym przypadku sąd podał nam dwa typy danych. Pierwszy dotyczy wyroków kończących postępowanie, których zapadło tam w analizowanym okresie 2026 roku 188. Łącznie wydział zakończył wówczas 499 spraw frankowych, również w inny sposób niż wyrokiem. Z tej liczby nie wynika, ile wydano wyroków częściowych: taki wyrok nie musi kończyć całego postępowania. Rok wcześniej w tym samym wydziale wydano 170 frankowych wyroków kończących postępowanie, natomiast wszystkich zakończonych spraw 049 cf było 536. Liczba wyroków kończących postępowanie wzrosła o 10,6 proc., a łączna liczba zakończonych spraw spadła o 6,9 proc.

Wpływ nowych spraw frankowych do tego wydziału wyniósł od początku roku do 7 października 525.

Zestawmy teraz te dane z tymi zawartymi w sprawozdaniu sądu za I półrocze 2026 roku. W tym okresie sąd załatwił 3 492 sprawy frankowe, przy wpływie 957 nowych spraw. Wskaźnik opanowania wpływu wynosił wówczas 365 procent, czyli był na bardzo wysokim poziomie. Pomiędzy początkiem a końcem półrocza kolejka spraw frankowych oczekujących na rozpatrzenie skróciła się o 23 proc., z 11 016 do 8 481 spraw. Przypominamy, że przytaczane statystyki dotyczą okresu bezpośrednio przed wejściem w życie ustawy frankowej. Pokazują zatem doskonale, jak sąd radził sobie z tymi sporami przed uzyskaniem dodatkowych narzędzi upraszczających ich rozpatrywanie.

W tym miejscu warto zaznaczyć, że o ile kolejka oczekujących spraw frankowych wyraźnie się skraca, o tyle w przypadku spraw o kredyty w innych walutach obcych mamy do czynienia z zupełnie odwrotną sytuacją: w zaledwie pół roku liczba spraw do rozpatrzenia wzrosła o 19,5 proc. Wskaźnik opanowania wpływu wyniósł 56,3 proc.

Sąd Okręgowy w Krakowie: w I Wydziale większość nowych spraw frankowych wniosły banki

W przypadku Sądu Okręgowego w Krakowie sprawami frankowymi, podobnie jak w Gdańsku, zajmują się dwa wydziały cywilne. W I Wydziale Cywilnym krakowskiej jednostki wydano w okresie od 7 sierpnia do 7 października 2025 roku 145 wyroków – sąd udostępnił nam statystyki 16 sędziów tego wydziału, dzięki czemu dowiadujemy się, że w omawianym okresie 3 sędziów nie wydało w odniesieniu do spraw frankowych ani jednego orzeczenia. W analogicznym okresie 2026 roku, obejmującym 2 miesiące po wejściu w życie ustawy frankowej, w wydziale wydano 111 wyroków, czyli o 23,4 proc. mniej niż rok wcześniej.

W odniesieniu do liczby spraw frankowych, które wpłynęły do wydziału od 1 stycznia do 7 października 2026 roku, Sąd Okręgowy w Krakowie poinformował nas, że było ich 639, z czego 305 to sprawy o symbolu 049 cf, a 334 sprawy to te z powództwa banków, rejestrowane pod symbolem 057 cf. Banki wniosły więc większość tych spraw w I Wydziale Cywilnym: 334 z 639, czyli 52,3 proc. Dane dotyczą jednak okresu od 1 stycznia do 7 października 2026 roku, obejmującego głównie miesiące sprzed wejścia ustawy w życie. Nie pozwalają zatem stwierdzić, czy po 7 sierpnia nowe przepisy ograniczyły liczbę odrębnych pozwów banków. Do takiej oceny potrzebne są dane o wpływie wyodrębnione dla okresu po wejściu ustawy w życie.

W przypadku VIII Wydziału Cywilnego sąd udostępnił nam statystyki zarówno dla spraw z powództwa frankowiczów, jak i tych z powództwa banków. W okresie od 7 sierpnia do 7 października 2026 roku wydano tam 193 wyroki w sprawach 049 cf i 96 wyroków w sprawach 057 cf. Rok wcześniej liczba wydanych wyroków wyniosła kolejno 241 i 57. Widać zatem spadek liczby wyroków w sprawach z powództwa frankowiczów o 19,9 proc. i jednocześnie wzrost liczby wyroków w sprawach o zwrot kapitału o 68,4 proc. Sama liczba wyroków nie jest jednak pełną miarą efektywności pracy sądu.

Od początku roku do 7 października br. do wydziału wpłynęły 923 nowe sprawy frankowe.

Sprawdźmy teraz statystyki półroczne, które pokazują, jaka sytuacja panowała w krakowskiej jednostce I instancji na moment przed wejściem w życie ustawy frankowej. W I półroczu 2026 roku Sąd Okręgowy w Krakowie załatwił 1 515 spraw frankowych i otrzymał 569 nowych, co daje nam wskaźnik opanowania wpływu na poziomie 266 proc. Także i tu kolejka spraw oczekujących na rozpatrzenie wyraźnie spadła, z 2 826 na 1 880 (spadek o 33,5 proc.).

W sprawach o kredyty w euro i innych walutach obcych (prócz franka) półroczny wpływ wyniósł 262, załatwialność 217, a wskaźnik opanowania wpływu to 82,8 proc. Na dobrym poziomie pozostawała również załatwialność spraw 057 cf – w minionym półroczu sąd rozstrzygnął 730 takich spraw, a otrzymał ich 560, co dało opanowanie wpływu rzędu 130 proc.

Sąd Okręgowy w Poznaniu: od 7 sierpnia do 7 października 2026 roku o 18,6 proc. mniej wyroków niż rok wcześniej

Ostatnim sądem, którego wyniki dziś przeanalizujemy, będzie Sąd Okręgowy w Poznaniu, w którym w okresie od 7 sierpnia do 7 października 2025 roku wydano 447 frankowych wyroków. Sprawami frankowymi zajmowało się w tamtym okresie 49 sędziów, co daje nam przeciętnie 9,1 wyroku na sędziego. Wyraźnie niższy był wynik tegoroczny: statystyka wskazuje na 364 wyroki, wydane przez 37 sędziów. Liczba wyroków spadła o 83, czyli o 18,6 proc. rdr, a liczba sędziów w zestawieniu zmniejszyła się o 12. Średnia liczba wyroków na sędziego wzrosła z 9,1 do 9,8. Spadku łącznej liczby wyroków nie należy więc utożsamiać z takim samym spadkiem efektywności poszczególnych sędziów.

Jak wiemy z odpowiedzi na nasz wniosek, od początku br. do 7 października do Sądu Okręgowego w Poznaniu wpłynęło 1 928 spraw frankowych.

A co działo się w I półroczu 2026 roku, tuż przed wejściem ustawy frankowej? Ze sprawozdania półrocznego wynika, że w tym okresie Sąd Okręgowy w Poznaniu zakończył 3 193 sprawy o symbolu 049 cf i 282 sprawy dotyczące pozostałych kredytów w walucie obcej. Wpływ wyniósł kolejno 966 (sprawy 049 cf) i 365 (sprawy 049 c), zaś wskaźniki opanowania wpływu uplasowały się na poziomie 330,5 i 77,3 proc. Kolejka spraw frankowych systematycznie się skraca (28,5 proc. w zaledwie 6 miesięcy), natomiast w przypadku spraw o kredyty w euro i innych walutach obcych mamy do czynienia z sytuacją odwrotną: w pół roku nastąpił wzrost zaległości o 14,4 proc.

Poznański sąd bardzo dobrze radzi sobie z napływem spraw 057 cf, z powództwa banków przeciwko frankowiczom. Wskaźnik opanowania wpływu za I półrocze br. wynosi tu 149 proc.

Podsumowanie

Wspólnym mianownikiem dla wszystkich trzech sądów jest bardzo wysoki wskaźnik opanowania wpływu dla spraw 049 cf: sądy te były w stanie pokryć wpływ tych spraw z nawiązką już przed wejściem w życie specustawy. Skutkiem było wyraźne skrócenie kolejek, co widać w statystykach za I półrocze.

Sytuacja w sprawach o kredyty w innych walutach obcych różni się natomiast w zależności od jednostki – w każdym z opisywanych przypadków zdolność sądu do opanowania wpływu w sprawach 049 c stoi na zdecydowanie niższym poziomie niż w sprawach frankowych. Może to dziwić, ponieważ, zgodnie z unijnym orzecznictwem, klauzule przeliczeniowe zawarte w umowach waloryzowanych kursem innej waluty obcej są tak samo wadliwe jak w tych frankowych.

W okresie od 7 sierpnia do 7 października 2026 roku w części opisanych wydziałów zapadło mniej wyroków frankowych niż w analogicznym okresie 2025 roku. W Sądzie Okręgowym w Poznaniu liczba ta zmniejszyła się z 447 do 364, czyli o 18,6 proc. Samo porównanie liczby wyroków z dwóch miesięcy nie przesądza jednak ani o zmianie efektywności sądu, ani o wpływie ustawy: znaczenie mają m.in. liczba orzekających sędziów, rodzaj spraw i inne sposoby kończenia postępowań.

W I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w Krakowie banki wniosły 334 z 639 spraw zarejestrowanych od 1 stycznia do 7 października 2026 roku. To dane dla jednego wydziału i okresu obejmującego miesiące sprzed ustawy. Nie dowodzą, że ustawa nie ograniczyła liczby odrębnych pozwów banków po jej wejściu w życie, ani że pozwy banków stanowią większość wpływu w całym krakowskim sądzie.

Pocieszające jest to, że sądy coraz lepiej radzą sobie z rozpatrywaniem spraw o zwrot kapitału, czego potwierdzenie znajdziemy w statystykach krakowskiego sądu (VIII Wydział Cywilny), gdzie liczba wyroków w sprawach 057 cf wzrosła z 57 do 96, czyli o 68,4 proc. rdr. Chodzi o okres od 7 sierpnia do 7 października; sam wzrost liczby wyroków nie dowodzi skrócenia czasu rozpoznawania pojedynczej sprawy.

Oczywiście na podstawie tych danych nie powinniśmy wyrabiać sobie ostatecznego poglądu na temat wpływu ustawy frankowej na usprawnienie postępowań. Niewykluczone, że pierwsze wymierne efekty działania nowych przepisów będą widoczne w statystykach dopiero w przyszłym roku, gdy sędziowie „nauczą się” stosować w praktyce udogodnienia zawarte w ustawie. Na razie wiadomo jedynie, że franki przestały destabilizować sytuację w sądach I instancji, a zatem trudno oczekiwać, że wspomniany akt prawny wywróci dotychczasowy porządek do góry nogami i przełoży się na rewolucję w wymiarze sprawiedliwości. Ta już nastąpiła, po cichu, bez ingerencji rządu i krzykliwych nagłówków w mediach.