PLN - Polish Zloty
CHF
4,32
wtorek, 26 października, 2021

Uchwała SN III CZP 11/20 – Uzasadnienie (teoria 2 kondykcji)

Sąd Najwyższy opublikował uzasadnienie przyjętej przez Izbę Cywilną uchwały dotyczącej rozliczenia roszczeń w przypadku uznania umowy kredytowej za nieważną. Zgodnie z treścią uzasadnienia, w takiej sytuacji roszczenia banku i klienta należy traktować oddzielnie i niezależnie od siebie, a klient może się domagać zwrotu wpłaconych rat niezależnie od tego, jaka część kredytu została już przez niego spłacona. To rozstrzygnięcie może mieć daleko idące konsekwencje także w kontekście planowanego na 25 marca wyroku w sprawie kredytów frankowych.

Chodzi o umowy, które zostaną unieważnione przez sądy z powodu zastosowania w nich niedozwolonych klauzul, których umieszczanie w treści umów jest niezgodne z obowiązującymi przepisami. Bank w takiej sytuacji ma prawo zwrócić się do klienta o zwrot udostępnionego kapitału, ale ten może z kolei domagać się zwrotu spłaconych już rat. W obu sprawach toczyć się będą odrębne postępowania. Sąd Najwyższy uznał takie stanowisko za właściwe, powołując się na teorię dwóch kondykcji.

Teoria dwóch kondykcji – co to znaczy?

Zgodnie z teorią dwóch kondykcji roszczenia o wydanie wzbogacenia zgłoszone przez bank i klienta w przypadku unieważnienia umowy kredytowej są od siebie niezależne i należy je traktować oddzielnie.

W uzasadnieniu swojej uchwały Izba Cywilna Sądu Najwyższego podkreśliła, że oba świadczenia po unieważnieniu umowy stają się nienależnymi. Mowa zarówno o płatnościach już dokonanych przez kredytobiorcę na rzecz banku na poczet rat spłacanego kredytu, jak i o środkach pieniężnych udostępnionych przez kredytodawcę klientowi.

Wszystkie nienależne świadczenia podlegają zaś zwrotowi w myśl art. 410 § 1 rozpatrywanego w związku z art. 405 kc. Opierając się na tych przepisach Izba zajęła stanowisko, że wynika z tego fakt, iż powstają dwa osobne zobowiązania do zwrotu udzielonych świadczeń, a co za tym idzie, należy ich dochodzić w osobnych postępowaniach.

Teoria salda odrzucona

W 13-stronnicowym uzasadnieniu uchwały czytamy również, że Izba Cywilna nie podzieliła stanowiska opartego na teorii salda, zgodnie z którą należałoby rozliczyć wzajemne zobowiązania obu stron w celu ustalenia wysokości nadwyżki na korzyść jednej z nich. W praktyce oznaczałoby to konieczność zwrotu przez kredytobiorcę kwoty kredytu pomniejszonej o zapłacone już raty.

Bank nie może odrzucić roszczenia

Konsekwencją oparcia przez Sąd Najwyższy swojej uchwały na teorii dwóch kondykcji jest stwierdzenie, że w wyniku zawarcia umowy kredytowej, która została następnie unieważniona wyrokiem sądowym, obie strony uzyskały bezpodstawne wzbogacenie, a tym samym kredytobiorca ma prawo wystąpić do banku o zwrot świadczenia w postaci zapłaconych już rat. Bank nie może zaś odrzucić tego roszczenia, powołując się na brak realizacji zwrotu całej kwoty kredytu wraz z odsetkami.

25 marca rozstrzygnięcie w sprawie kredytów frankowych

Uchwałę w sprawie rozliczenia roszczeń wynikających z unieważnienia umów kredytowych Izba Cywilna SN przyjęła w trzyosobowym składzie. Cała Izba rozpatrzy za to zawierający sześć pytań wniosek skierowany przez I prezes SN Małgorzatę Manowską dotyczący kredytów walutowych. Odpowiedzi na te pytania mają pomóc ujednolicić linię orzeczniczą w postępowaniach dotyczących kredytów walutowych, w których zapadają często wyroki znacząco różniące się od siebie. Sprawa w największym stopniu dotyczy kredytów frankowych.

Posiedzenie Izby, na którym zajmie się ona kredytami walutowymi zaplanowano na 25 marca. Sprawa będzie niejawna, ale uchwała i jej motywy zostaną ogłoszone publicznie.

Pełna treść uzasadnienia uchwały SN

FrankNews
FrankNews.pl składa się z ekspertów od spraw frankowych, prawników, dziennikarzy. Aktywnie śledzimy rozwój problematyki frankowej już od 2014 r, obserwujemy rozwój orzecznictwa oraz podmiotów oferujących pomoc prawną dla frankowiczów. Nasze artykuły regularnie publikowaliśmy w mediach oraz portalach internetowych. W 2020 r. postanowiliśmy stworzyć portal dzięki któremu każdy posiadacz kredytu frankowego znajdzie w jednym miejscu wszystkie niezbędne informacje. Tak powstał FrankNews.pl Materiały zamieszczone w serwisie Franknews.pl nie są substytutem dla profesjonalnych porad prawnych. Franknews.pl nie poleca ani nie popiera żadnych konkretnych procedur, opinii lub innych informacji zawartych w serwisie. Zamieszczone materiały są subiektywnymi wypowiedziami autorów.

Related Articles

Najnowsze